اين را اولين بار لدر بوري فهميد، همان محقق انگليسي كه همه جاي دنيا را پي سوسن چلچراغ‌ها گشته بود و دست آخر در داماش كشفش كرد.

شما به سليقه من اعتماد نداريد؟ به سليقه گل‌ها چطور؟ گل سوسن چلچراغ كه بدسليقه نمي‌شود. او داماش را انتخاب كرده، آن هم از ميان ميلياردها منطقه ديگر روي زمين. فكرش را بكنيد! 

تمام كره زمين را هم كه بگرديد سوسن چلچراغ‌ها فقط در دو نقطه مي‌رويند؛ يكي همين داماش خودمان و ديگري لنكران جمهوري آذربايجان.

اين را اولين بار لدر بوري فهميد، همان محقق انگليسي كه همه جاي دنيا را پي سوسن چلچراغ‌ها گشته بود و دست آخر در داماش كشفش كرد.

همين گل خوش سليقه باعث شد در سال 54، منطقه داماش به عنوان زيستگاهش، از طرف اداره كل محيط زيست استان گيلان به عنوان اثر طبيعي ملي ثبت شود.

به همين دليل، مردم پيش‌تر يك شاخه از آب چشمه را كشيدند طرف خودشان و رساندند به حوضچه‌اي باصفا وسط روستا تا آب چشمه‌شان براي اهالي قابل دسترس باشد.

داماش علاوه بر سوسن چلچراغ و چشمه آب معدني شفابخشش، درختان گردو و فندق فراواني هم دارد اما موقعيت خاص جغرافيايي‌اش باعث شده كمتر زمين كشاورزي داشته باشد و در عوض مردمش ترجيح مي‌دهند دامداري كنند.

سوسن چلچراغ‌هاي داماش روزگاري شش هكتار از زمين‌هاي اطراف روستا را به خود اختصاص داده بود و حالا وسعت زيستگاه‌شان به حدود دو هكتار كاهش يافته است؛ پس هر چه زودتر راه بيفتيد شايد دير شود و همان دو هكتار هم.....

فراموش نكنيد كه زمان گل‌دادن سوسن چلچراغ‌ها دقيقا اواخر بهار است و حالا هم اگر خوش‌شانس باشيد شايد آنها را ببينيد و اگر هم نبينيدشان داماش آنقدر زيبا هست كه از سفر آخر هفته‌اي به آن پشيمان نشويد. كجا؟! وسايل‌تان را برداشتيد كه برويد؟! پس يادتان باشد كه براي سفر به داماش اول بايد در جاده تهران ـ رشت روان شويد و بعد در ميانه شهر لوشان  به سمت راست بپيچيد و وارد جاده جيرنده شويد و در آن برانيد و هرجا رهگذري ديديد، بپرسيد كه داماش كجاست تا همان نزديكي‌ها پيدايش كنيد. چون جاده علائم راهنمايي براي رسيدن به روستا ندارد.(جام جم - ضميمه چارديواري)

علي يوشي‌زاده